CAN Cup là một trong những giải đấu bóng đá cấp đội tuyển hấp dẫn nhất châu Phi, quy tụ nhiều đội tuyển giàu truyền thống và những cầu thủ tài năng. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ CAN Cup là gì, từ lịch sử hình thành, thể thức thi đấu đến những đội tuyển và cầu thủ nổi bật trong lịch sử giải đấu.
CAN Cup là gì?
CAN Cup là tên gọi phổ biến của Cúp bóng đá châu Phi (Africa Cup of Nations – AFCON), giải đấu bóng đá cấp đội tuyển quốc gia do Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF) tổ chức. Đây là một trong những sân chơi bóng đá quan trọng nhất của châu lục, quy tụ các đội tuyển quốc gia xuất sắc tại châu Phi để tranh chức vô địch.

Giải đấu không chỉ là nơi các đội tuyển cạnh tranh danh hiệu mà còn tạo cơ hội để nhiều cầu thủ châu Phi khẳng định tài năng trên đấu trường quốc tế. Qua từng kỳ tổ chức, CAN Cup ngày càng thu hút sự quan tâm của người hâm mộ nhờ những trận đấu giàu tính cạnh tranh, nhiều ngôi sao nổi bật và bầu không khí cổ vũ sôi động.
Lịch sử hình thành và phát triển của CAN Cup
CAN Cup có lịch sử hình thành lâu đời, gắn liền với quá trình phát triển của bóng đá châu Phi. Giải đấu được tổ chức lần đầu vào năm 1957 với sự tham dự của 3 đội tuyển là Ai Cập, Sudan và Ethiopia. Ai Cập đã trở thành nhà vô địch đầu tiên sau khi đánh bại Ethiopia ở trận chung kết.
Trong những năm tiếp theo, giải đấu dần mở rộng với sự góp mặt của nhiều đội tuyển hơn. Từ một sân chơi còn hạn chế về quy mô, CAN Cup từng bước trở thành giải vô địch bóng đá châu Phi quan trọng, đồng thời là cơ hội để các quốc gia trong khu vực cạnh tranh và phát triển nền bóng đá của mình.

Qua nhiều thập kỷ, CAN Cup cũng trải qua không ít thay đổi về số lượng đội tham dự, thể thức thi đấu và thời điểm tổ chức. Đặc biệt, việc mở rộng vòng chung kết lên 24 đội từ năm 2019 đã giúp giải đấu có quy mô lớn hơn và tạo điều kiện cho nhiều đội tuyển có cơ hội góp mặt.
Bên cạnh những thay đổi về chuyên môn, CAN Cup còn ghi dấu bởi sự thống trị của một số đội tuyển giàu truyền thống như Ai Cập, Cameroon, Ghana và Bờ Biển Ngà. Những cuộc cạnh tranh giữa các đội tuyển này góp phần tạo nên lịch sử phong phú và sức hấp dẫn riêng cho giải đấu.
Thể thức thi đấu CAN Cup
CAN Cup hiện áp dụng thể thức gồm vòng bảng và vòng loại trực tiếp, với 24 đội tuyển góp mặt ở vòng chung kết. Các đội được chia thành 6 bảng, mỗi bảng 4 đội, thi đấu vòng tròn một lượt để tính điểm.

Sau vòng bảng, 16 đội giành quyền đi tiếp, bao gồm 2 đội đứng đầu mỗi bảng và 4 đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất. Từ đây, giải đấu bước vào vòng loại trực tiếp gồm vòng 16 đội, tứ kết, bán kết và chung kết.
Ở vòng loại trực tiếp, các đội thi đấu theo thể thức một trận loại trực tiếp. Nếu hai đội hòa sau 90 phút, trận đấu có thể bước vào hiệp phụ và sau đó là loạt sút luân lưu nếu vẫn chưa phân định được thắng bại. Đội giành chiến thắng ở trận chung kết sẽ trở thành nhà vô địch CAN Cup.
Điều kiện để các đội tuyển tham dự CAN Cup
Để góp mặt tại vòng chung kết CAN Cup, các đội tuyển quốc gia châu Phi thông thường phải tham dự vòng loại do Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF) tổ chức. Các đội được chia thành những bảng đấu và thi đấu theo lịch đã được quy định để cạnh tranh các suất vào vòng chung kết.

- Tham dự vòng loại: Các đội tuyển thành viên CAF đăng ký tham dự sẽ được phân chia vào các bảng đấu và thi đấu với nhau để giành điểm;
- Giành vị trí đủ điều kiện: Kết quả tại vòng loại quyết định những đội giành quyền góp mặt ở vòng chung kết. Số suất cụ thể và cách phân bổ có thể thay đổi tùy từng kỳ;
- Đội chủ nhà: Đội tuyển của quốc gia đăng cai thường được trao suất tham dự vòng chung kết mà không phải cạnh tranh suất theo cách thông thường ở vòng loại;
- Đáp ứng quy định của CAF: Các đội tuyển và cầu thủ tham dự phải tuân thủ những quy định về đăng ký, tư cách cầu thủ và tổ chức thi đấu do CAF ban hành.
Những đội tuyển giàu thành tích nhất tại CAN Cup
Trong lịch sử CAN Cup, một số đội tuyển đã tạo dựng vị thế nổi bật nhờ số lần vô địch và thành tích ổn định qua nhiều kỳ. Hãy cùng chuyên trang debfischer2012.com điểm danh những đội tuyển giàu thành tích nhất ngay dưới đây:

- Ai Cập: Là đội tuyển giàu thành tích nhất lịch sử CAN Cup với 7 lần vô địch, vào các năm 1957, 1959, 1986, 1998, 2006, 2008 và 2010. Đáng chú ý, Ai Cập là đội duy nhất từng đăng quang 3 kỳ liên tiếp vào các năm 2006, 2008 và 2010;
- Cameroon: Đứng thứ hai với 5 chức vô địch, lần lượt vào các năm 1984, 1988, 2000, 2002 và 2017. Đội tuyển Cameroon cũng thường xuyên góp mặt ở những vòng đấu quan trọng của giải;
- Ghana: Đã 4 lần lên ngôi vô địch vào các năm 1963, 1965, 1978 và 1982. Ghana cũng là một trong những đội tuyển có bề dày lịch sử đáng chú ý tại CAN Cup;
- Nigeria: Sở hữu 3 chức vô địch vào các năm 1980, 1994 và 2013. Bên cạnh đó, Nigeria còn nhiều lần giành vị trí á quân và hạng ba, cho thấy sự ổn định của đội tuyển qua nhiều thế hệ;
- Bờ Biển Ngà và CHDC Congo: Mỗi đội tuyển đã 2 lần vô địch CAN Cup. Bờ Biển Ngà đăng quang vào các năm 1992, 2015 và 2023 theo thống kê các kỳ đấu gần đây, trong khi CHDC Congo từng lên ngôi vào các năm 1968 và 1974.
Những cầu thủ nổi bật trong lịch sử CAN Cup
Qua nhiều kỳ tổ chức, CAN Cup đã chứng kiến sự xuất hiện của nhiều cầu thủ tài năng, trong đó có những người trở thành biểu tượng của bóng đá châu Phi. Một số gương mặt tiêu biểu gồm:
- Samuel Eto’o (Cameroon): Là một trong những tiền đạo nổi bật nhất lịch sử bóng đá châu Phi. Eto’o từng cùng Cameroon vô địch CAN Cup năm 2000 và 2002, đồng thời là một trong những chân sút ghi nhiều bàn thắng nhất lịch sử giải đấu;
- Didier Drogba (Bờ Biển Ngà): Là thủ lĩnh nổi tiếng của thế hệ vàng Bờ Biển Ngà. Drogba nhiều lần góp mặt tại CAN Cup và đóng vai trò quan trọng trong hành trình của đội tuyển, dù chưa từng giành chức vô địch;
- Mohamed Salah (Ai Cập): Ngôi sao nổi bật của bóng đá Ai Cập trong thời kỳ hiện đại. Salah nhiều lần cùng đội tuyển tham dự CAN Cup và là một trong những cầu thủ được người hâm mộ kỳ vọng nhất mỗi khi giải đấu diễn ra;
- Riyad Mahrez (Algeria): Là nhân tố quan trọng giúp Algeria lên ngôi vô địch CAN Cup năm 2019. Với kỹ thuật, khả năng rê bóng và tạo đột biến, Mahrez để lại dấu ấn đậm nét trong hành trình chinh phục danh hiệu của đội tuyển;
- Sadio Mané (Senegal): Là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất của Senegal. Mané đóng vai trò quan trọng giúp Senegal giành chức vô địch CAN Cup năm 2021 và từng được trao danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất giải;
- Jay-Jay Okocha (Nigeria): Tiền vệ nổi tiếng với kỹ thuật cá nhân và khả năng xử lý bóng ấn tượng. Okocha từng cùng Nigeria giành chức vô địch CAN Cup năm 1994 và nhiều lần để lại dấu ấn tại giải đấu.
CAN Cup không chỉ là sân chơi tranh tài của các đội tuyển quốc gia châu Phi mà còn góp phần tạo nên nhiều khoảnh khắc đáng nhớ trong lịch sử bóng đá thế giới. Với bề dày lịch sử, tính cạnh tranh cao và sự góp mặt của nhiều ngôi sao, CAN Cup tiếp tục là giải đấu nhận được sự quan tâm lớn từ người hâm mộ.
Nguồn: Sưu tầm


